Kamerbrief van Minister Carola Schouten als reactie op appèl van Henk Tennekes

In een kamerbrief van 11 december 2017 geeft minister Carola Schouten een reactie op de brief van Experimental Toxicology Services Nederland BV (ETS) van 22 oktober 2017 inzake het gebruik van neonicotinoïden in relatie tot insectensterfte. In de brief appelleert Henk Tennekes, naar aanleiding van de in Krefeld aangetoonde masssale insectensterfte, om de aangenomen moties van het lid Ouwehand (Kamerstuk 27 858, nr. 125 en nr. 155) voor een algeheel verbod op de neonicotinoïden ten uitvoer te brengen.

Imidacloprid verontreiniging van rivieren kan de wankele zalmpopulatie de nekslag geven

Ooit zwommen er zalmen in alle grote Europese rivieren, van de Seine tot de Maas en Rijn, maar tegenwoordig leven alleen in Ierland, Schotland, IJsland en Noorwegen nog gezonde populaties. Sinds 1990 zit er weer zalm in de Rijn, al is het vergeleken met vroeger nog mondjesmaat. Tot begin 2003 zijn er aanwijsbaar meer dan 1900 volwassen zalmen teruggekeerd in de Rijn en zijn zijrivieren. Omdat niet alle zalmen bij hun terugkeer geteld kunnen worden, zal het werkelijke aantal teruggekeerde zalmen duidelijk hoger liggen.

Negen soorten broedvogels zijn in Nederland uitgestorven en 87 soorten worden nu in hun voortbestaan bedreigd

Het aantal bedreigde broedvogels in Nederland neemt toe. Er staan negen broedvogels meer op de Rode Lijst dan in de vorige publicatie in 2004. Onder meer de torenvalk (Falco tinnunculus) en de wulp (Numenius arquata) staan er nu ook op. Op basis van tellingen van Sovon Volgelonderzoek is te zien welke soorten er zijn verdwenen en welke broedvogels het snelst uitsterven.

Het Ctgb en de neonicotinoïden of hoe een door Henk Tennekes beschreven ecologische ramp werkelijkheid werd

Het bewijs dat een nieuw type pesticide zeer schadelijk is, stapelt zich op. Maar de autoriteiten luisteren liever naar wetenschappers die op schoot zitten bij de agrochemische industrie. Het instorten van bijenkolonies in heel de Verenigde Staten en Europa. De massale sterfte van kikkers in meertjes in de Sierra Nevada. De woekering van infecties onder de Japanse rijstvis. De kaalslag onder vleermuizen. De dramatische daling in het aantal weidevogels. Al dit leed brengt de Nederlandse toxicoloog Henk Tennekes in verband met een nieuw type pesticiden, de neonicotinoïden.

We hebben niets geleerd van de boeken van Rachel Carson en Henk Tennekes

We staan even stil bij twee belangrijke boeken. Het eerste boek heet “Silent Spring” van Rachel Carson. Deze in 1962 voor eerst verschenen bestseller beschrijft het angstwekkend scenario van een ‘stille lente’ omdat er geen vogels meer zijn. En die vogels zijn er niet meer vanwege het gebrek aan insecten als gevolg van het ongeremde gebruik van synthetische pesticiden. Het boek van Rachel Carson was een wake up call dat o.a. een rol heeft gespeeld in het uitbannen van het veel gebruikte, of moet ik zeggen misbruikte, DDT.

Primaire oorzaak van de insectensterfte is het gebruik van neonicotinoïde bestrijdingsmiddelen

De oogst van onder meer appels, peren en aardbeien dreigt te halveren als de insectensterfte doorzet. Wetenschappers waarschuwen dat de sector dit honderden miljoenen kan kosten. 'De dreiging voor de bij en andere insecten is zeer serieus,' zegt Koos Biesmeijer. Hij is hoogleraar Natuurlijk Kapitaal aan de Universiteit Leiden en wetenschappelijk directeur bij Naturalis. Een van de grote oorzaken van de insectensterfte is het gebruik van bestrijdingsmiddelen. 'In ons landje willen we heel veel en dat gaat niet altijd goed met de biodiversiteit', zegt Biesmeijer.

Eens waren er meer mussen dan inwoners in Spanje, maar nu zijn ze bijna verdwenen

Het valt veel mensen steeds meer op dat als men door een stad of dorp loopt er steeds minder vogels te zien en horen zijn. Uiteraard ligt het eraan waar je loopt maar over het algemeen is er een flinke afname in verschillende soorten vogels. Bij een vogelsoort is dat, net zoals in andere landen zoals Nederland en België, het meeste te merken. Het gaat hier om de “gorriones” ofwel de “passer domesticus” die beter bekend is onder de naam huismus. Deze kleine zangvogel vormt samen met een dertigtal andere mussensoorten zoals de ringmus het geslacht Passer.

De populatie grutto’s blijft krimpen

In 2017 zijn er circa 12.000 grutto’s (Limosa limosa) uitgevlogen. Helaas geen reden voor een feestje. De populatie grutto’s blijft krimpen. Om de huidige populatie (nu circa 34.000 paren) op peil te houden zouden er het afgelopen broedseizoen circa 18.000 jongen groot moeten zijn geworden. De grutto, onze Nationale Vogel, blijft in Nederland met gemiddeld 3,5 procent per jaar achteruit gaan.

Bron: Nature Today, 28-11-17
https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=23948

Hoorzitting Tweede Kamer over de ontwikkeling van de biodiversiteit en de mogelijke oorzaken daarvan

Voortouwcommissie: vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Locatie: Groen van Prinstererzaal, 29-11-2017, 13:00 - 16.15 uur (openbaar)
Blok 1 (13.00 – 13.45 uur) elke inleider 15 minuten:
- Prof. dr. Louise Vet, directeur NIOO-KNAW (bodem, gewasbescherming)
- Prof dr. Hans de Kroon, Radboud (insecten)
- Prof dr. Jan Willem Erisman, VU / Louis Bok Instituut (stikstof)

Vragen, discussie kamerleden (13.45 – 14.15 uur)