Bird decline, insect decline and neonicotinoids

In Nederland was het aantal vlinders nog nooit zo laag als in 2008. Op een gemiddelde algemene route werden nog geen 480 vlinders geteld. In het topjaar 1995 waren dat er meer dan 1000, in 2007 nog bijna 570. Buiten de duinen is West-Nederland opvallend arm aan vlinders. Sinds 1994 wordt het voor insecten zeer giftige insecticide imidacloprid in toenemende mate gebruikt in de Nederlandse land- en tuinbouw, met een zware belasting van het oppervlaktewater met dit insecticide als gevolg, vooral in West-Nederland. Een verband tussen de neergang van dagvlinders en het toenemende gebruik van imidacloprid kan niet worden uitgesloten.

In 2004 vertoonden acht soorten een trend sinds 1992 die een achteruitgang te zien geeft die sterker is dan 50% in vijf jaar (kleine ijsvogelvlinder, spiegeldikkopje, duinparelmoervlinder, bruine eikenpage, donker pimpernelblauwtje, veenbesparelmoervlinder, veenbesblauwtje, kleine heivlinder). Zeven soorten vertoonden van 1999-2004 tenminste één keer een populatiegrootte dat in dat jaar slechts 10% was van die in 1992 (spiegeldikkopje, bruine eikenpage, kleine ijsvogelvlinder, duinparelmoervlinder, grote parelmoervlinder, argusvlinder, kleine heivlinder).

Sinds 1994 wordt het voor insecten zeer giftige insecticide imidacloprid in toenemende mate gebruikt in de Nederlandse land- en tuinbouw, met een zware belasting van het oppervlaktewater met dit insecticide als gevolg, vooral in West-Nederland. Een verband tussen de neergang van dagvlinders en het toenemende gebruik van imidacloprid kan niet worden uitgesloten.

In Antwerpen kwamen in de eerste helft van de 20ste eeuw 54 soorten standvlinders voor, momenteel zijn dat er nog 35. Negentien soorten (35%) zijn uit de provincie verdwenen. Antwerpen is met 35 soorten, na Limburg dat met 43 soorten de kroon spant, de op één na soortenrijkste Vlaamse provincie. Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen tellen momenteel respectievelijk 33, 32 en 29 soorten dagvlinders. Antwerpen heeft, net als Oost-Vlaanderen, niet minder dan 35% van zijn oorspronkelijke dagvlinderfauna verloren. Ter vergelijking: In Vlaams-Brabant (inclusief Brussel) is 44% van de soorten verdwenen, in West-Vlaanderen 29% en in Limburg 25%.

Vlinders zijn een belangrijke schakel in de natuur, niet alleen werken de rupsen enorme hoeveelheden planten weg maar ook vormen zij een belangrijke voedselbron voor veel andere dieren. Ook spelen vlinders een rol in de bestuiving van planten. Een vlinder heeft een buisvormige roltong die ook wel proboscis wordt genoemd. Met de tong wordt nectar uit de bloem opgezogen.

Bronnen:

Veranderingen in het Dagvlinderbestand van de Provincie Antwerpen
http://www.provant.be/binaries/Jaarboek2001_Dagvlinderbestand%20van%20de...

Natuurrapport 2003 - Toestand van de natuur in Vlaanderen - Cijfers voor het beleid
http://www.inbo.be/docupload/2279.pdf

Vlinders en libellen geteld: jaarverslag 2005 (Vlinderstichting, Wageningen & CBS, Voorburg):
http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/5F70A31C-2FFB-4C29-A53B-16A6085C4A0A/0/20...

Persbericht CBS (2002) - Vlinderstand naar nieuw dieptepunt:
http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/A7AE163A-FF22-4F93-9691-7E6AD6550612/0/pb...

Chris van Swaay, De Vlinderstichting, Wageningen (april 2004). Acuut bedreigde dagvlinders in Nederland
http://www.vlindernet.nl/doc/dvs/pdf/VS2004023.pdf

van Swaay CAM et al (2006) Hotspots Dagvlinder Biodiversiteit, Rapport VS2006.016, De Vlinderstichting, Wageningen
http://www.wotnatuurenmilieu.wur.nl/NR/rdonlyres/11EA110D-8E41-4092-8802...

Meer informatie over vlinders:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Vlinders

Nederlandse Rode Lijst van Vlinders:
http://www.2metdenatuur.nl/rodelijstvlinders.htm
http://www.vlindernet.nl/doc/dvs/pdf/200608_De_nieuwe_Rode_Lijst_Dagvlin...

Libellen vlogen tientallen miljoenen jaren eerder rond op aarde dan vogels. Ze behoren tot de oudste insectensoorten. De oudste bekende libelle leefde ruim 300 miljoen jaar geleden. De libelle heeft twee onderorden: de echte libelle en de waterjuffer. Libellen worden met uitsterven bedreigd. Ze zijn gevoelig voor watervervuiling.

Bronnen:
Nederlandse Vereniging voor Libellenstudie
http://www.libellen.org/rodelyst.html
Basisschool Floralaan, Eindhoven
http://www.bs-floralaan.nl/paddenpoel/insect.html
Belgische Rode Lijst van Libellen:
http://www.inbo.be/docupload/2908.doc

Plaatje: